Mới đây, Ban Bí thư ban hành Quyết định số 487-QĐ/TW về ban hành Khung Kiến trúc số của các cơ quan đảng, phiên bản 1.0. Đây là văn bản có ý nghĩa quan trọng trong việc định hình tổng thể kiến trúc số, thống nhất nguyên tắc tổ chức, quản trị và phát triển hạ tầng, dữ liệu, nền tảng, ứng dụng và các kênh tương tác số trong các cơ quan đảng, qua đó tạo cơ sở thúc đẩy chuyển đổi số đồng bộ, liên thông và hiệu quả.
Khung kiến trúc số là nền tảng cho chuyển đổi số đồng bộ trong các cơ quan đảng
Khung Kiến trúc số của các cơ quan đảng, phiên bản 1.0 được xây dựng trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành một yêu cầu xuyên suốt đối với hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị. Việc xây dựng một khung kiến trúc thống nhất có ý nghĩa quan trọng nhằm bảo đảm các hệ thống thông tin được phát triển theo định hướng chung, hạn chế đầu tư phân tán, trùng lặp; đồng thời tạo điều kiện kết nối, chia sẻ dữ liệu và khai thác hiệu quả các nền tảng số.
Khung Kiến trúc số được áp dụng đối với các cơ quan đảng ở Trung ương, các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương và các cơ quan, đơn vị có liên quan. Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số trong các cơ quan đảng chỉ đạo tổ chức thực hiện; Văn phòng Trung ương Đảng với vai trò Cơ quan Thường trực giúp Ban Chỉ đạo hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra và đôn đốc việc triển khai.
Việc ban hành Khung Kiến trúc số phiên bản 1.0 cũng thể hiện bước phát triển tiếp theo trong quá trình xây dựng kiến trúc chuyển đổi số của các cơ quan đảng. Quyết định số 487-QĐ/TW có hiệu lực kể từ ngày ký (29/9/2026) và thay thế Quyết định số 333-QĐ/TW ngày 24/6/2025 của Ban Bí thư về ban hành Kiến trúc chuyển đổi số trong các cơ quan đảng, phiên bản 3.0.
Kiến trúc số được tổ chức theo hướng tổng thể, thống nhất
Một trong những điểm đáng chú ý của Khung Kiến trúc số là cách tiếp cận tổng thể, không chỉ tập trung vào việc xây dựng các hệ thống công nghệ thông tin riêng lẻ mà đặt các thành phần số trong một kiến trúc thống nhất.
Khung kiến trúc bao quát nhiều lớp và thành phần có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, trong đó nổi bật là lớp hạ tầng số và an ninh mạng dùng chung, lớp dữ liệu và nền tảng lõi, lớp ứng dụng và nghiệp vụ dùng chung, lớp kênh tương tác và đo lường hiệu quả, cùng các thành phần xuyên suốt về quản trị, điều phối, giám sát, tiêu chuẩn, công nghệ trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và an ninh mạng.
Cách tổ chức này giúp chuyển trọng tâm từ tư duy xây dựng các hệ thống đơn lẻ sang tư duy kiến trúc tổng thể. Theo đó, mỗi hệ thống, nền tảng hay cơ sở dữ liệu được đặt trong mối quan hệ với các thành phần khác của kiến trúc, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác chung.
Đặc biệt, Khung Kiến trúc số xác định rõ ranh giới giữa các thành phần dùng chung trong hệ thống chính trị, các thành phần dùng chung của các cơ quan đảng và các thành phần đặc thù. Đây là cơ sở quan trọng để phân định phạm vi đầu tư, quản lý và khai thác, đồng thời hạn chế tình trạng phát triển trùng lặp các nền tảng, ứng dụng và cơ sở dữ liệu.
Lấy dữ liệu làm trung tâm, tăng cường kết nối và chia sẻ
Một nội dung có ý nghĩa đặc biệt trong Khung Kiến trúc số là định hướng lấy dữ liệu làm trung tâm (Data-Centric). Dữ liệu được xem là một trong những nguồn lực quan trọng phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và hoạt động nghiệp vụ của các cơ quan đảng.
Khung kiến trúc đặt ra các nội dung liên quan đến quản trị dữ liệu, phân định các miền dữ liệu, quản lý chất lượng và vòng đời dữ liệu, xây dựng mô hình dữ liệu tham chiếu cũng như kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu giữa các cơ quan. Việc hình thành cách tiếp cận thống nhất về dữ liệu sẽ góp phần từng bước khắc phục tình trạng dữ liệu phân tán, thiếu đồng bộ hoặc khó khai thác giữa các hệ thống. Khi dữ liệu được quản trị thống nhất, có tiêu chuẩn và được kết nối, chia sẻ theo quy định, giá trị của dữ liệu sẽ được phát huy tốt hơn, phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành cũng như các hoạt động nghiệp vụ.
Cùng với dữ liệu, Khung Kiến trúc số cũng chú trọng xây dựng và quản lý các nền tảng lõi, qua đó tạo môi trường dùng chung để các hệ thống ứng dụng có thể được triển khai, kết nối và phát triển thống nhất.
Bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu ngay từ kiến trúc
Đối với các cơ quan đảng, yêu cầu bảo đảm an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Vì vậy, an ninh mạng không được xem là một thành phần độc lập mà được tích hợp xuyên suốt trong Khung Kiến trúc số. Ngoài ra, Khung kiến trúc dành riêng một lớp về hạ tầng số và an ninh mạng dùng chung, đồng thời quy định các yêu cầu đối với an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu trên toàn bộ các thành phần của kiến trúc.
Các nội dung về hạ tầng số bao gồm trung tâm dữ liệu, mạng nội bộ, kết nối Internet băng rộng, kết nối Mạng truyền số liệu chuyên dùng, tài nguyên tính toán và lưu trữ, sao lưu và phục hồi. Bên cạnh đó là các thành phần an ninh mạng, trong đó có những yêu cầu đặc thù đối với hệ thống của các cơ quan đảng, bảo vệ hệ thống, phân miền, cơ yếu và mật mã.
Ngoài ra, Khung Kiến trúc số cũng đề cập đến mô hình kiến trúc đối với nền tảng, hạ tầng và hệ thống xử lý thông tin, dữ liệu thuộc bí mật nhà nước. Điều này cho thấy yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn và bảo vệ dữ liệu được đặt ngay từ khâu thiết kế kiến trúc, thay vì chỉ được bổ sung trong quá trình vận hành.
Thúc đẩy ứng dụng AI và nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành
Khung Kiến trúc số cũng đặt ra định hướng ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI First) trong các cơ quan đảng. Việc đưa AI trở thành một thành phần được quan tâm trong kiến trúc số cho thấy định hướng chủ động khai thác những công nghệ mới để nâng cao chất lượng xử lý thông tin, hỗ trợ hoạt động nghiệp vụ và phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.
Cùng với đó, Khung kiến trúc chú trọng xây dựng các kênh tương tác và công cụ đo lường hiệu quả, bao gồm Cổng Thông tin điện tử của các cơ quan đảng, các kênh tương tác chuyên biệt, bảng thông tin điều hành (Dashboard) và bộ chỉ số đo lường kết quả (KPI). Đây là bước chuyển quan trọng từ việc ứng dụng công nghệ để số hóa quy trình sang sử dụng dữ liệu và công nghệ để đo lường, đánh giá và nâng cao hiệu quả hoạt động. Các công cụ trực quan hóa dữ liệu và hệ thống chỉ số có thể hỗ trợ lãnh đạo theo dõi tình hình, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu.
Kết luận
Việc Ban Bí thư ban hành Quyết định số 487-QĐ/TW về Khung Kiến trúc số của các cơ quan đảng, phiên bản 1.0 đánh dấu một bước quan trọng trong quá trình hoàn thiện nền tảng chuyển đổi số trong các cơ quan đảng. Khung kiến trúc không chỉ định hướng về công nghệ mà còn đặt ra yêu cầu về quản trị, dữ liệu, nghiệp vụ, kết nối, an ninh mạng và cơ chế tổ chức thực hiện. Với cách tiếp cận kiến trúc tổng thể, thống nhất và lấy dữ liệu làm trung tâm, Khung Kiến trúc số tạo cơ sở để các cơ quan đảng từng bước hình thành môi trường số đồng bộ, liên thông. Đồng thời, tăng cường kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu, sử dụng hiệu quả các nền tảng, hạ tầng và ứng dụng dùng chung, bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và thông tin thuộc bí mật nhà nước.
