Cùng với sự phát triển của các thiết bị di động thì thương mại điện tử ngày càng trở nên phổ biến. An toàn cho thương mại điện tử luôn quan trọng bởi vì người mua muốn trả tiền cho đúng người bán hàng cho mình và nhận được cái cần mua. Bài viết giới thiệu cuốn sách Các giao thức cho thương mại điện tử an toàn (Protocols for secure electronic commerce) của Mostafa Hashem Sherif.
Thương mại điện tử, hay còn gọi là e-commerce, e-comm, là sự mua bán sản phẩm hay dịch vụ trên các hệ thống điện tử như Internet và các mạng máy tính. Thương mại điện tử dựa trên một số công nghệ như chuyển tiền điện tử, quản lý chuỗi dây chuyền cung ứng, tiếp thị Internet, quá trình giao dịch trực tuyến, trao đổi dữ liệu điện tử (EDI-electronic data interchange), các hệ thống quản lý hàng tồn kho và các hệ thống tự động thu thập dữ liệu. Thương mại điện tử hiện đại thường sử dụng mạng World Wide Web trong chu trình giao dịch, mặc dù nó có thể bao gồm một phạm vi lớn hơn về mặt công nghệ như email, các thiết bị di động như điện thoại.
An toàn cho thương mại điện tử
Việc duy trì các kênh thương mại kỹ thuật số an toàn là một công việc phức tạp. Ở đây, chúng ta thảo luận về ba khía cạnh của độ an toàn theo quan điểm của người dùng: mất kiểm soát dữ liệu cá nhân, mất bí mật và gián đoạn dịch vụ.
Mất kiểm soát
Mất quyền kiểm soát là kết quả của việc chiếm đoạt danh tính của người dùng được ủy quyền hoặc phá hoại hệ thống xác thực được sử dụng để kiểm soát truy cập. Như được trình bày trong Chương 8 của cuốn sách, việc sao chép thẻ thanh toán có sọc từ tương đối dễ dàng và khi người bán không có quyền truy cập vào thẻ vật lý cũng như không thể xác thực chủ thẻ, chẳng hạn như đối với thanh toán qua Internet, các giao dịch bằng thẻ từ không dễ được bảo vệ.
Hơn nữa, thiết bị di động đi cùng với con người nên các chuyển động của họ có thể bị theo dõi, bao gồm cả những trang web họ tham khảo, hoặc thư từ qua điện thoại, e-mail hoặc các ứng dụng nhắn tin văn bản khác nhau. Với các ứng dụng mới, thông tin tài chính có thể được theo dõi, được sử dụng cho hoạt động gián điệp công nghiệp hoặc thao túng thị trường. Ở mức tối thiểu, thông tin đó có thể được chia sẻ, được tổng hợp lại và được bán mà không để lộ ra thích đáng.
Cuối cùng, các vai trung gian trong thương mại điện tử có quyền truy cập vào một lượng lớn dữ liệu về chủ cửa hàng và khách hàng của họ. Ví dụ, họ có thể theo dõi dữ liệu bán hàng và duy trì khách hàng, đồng thời cung cấp cho chủ cửa hàng phương tiện để so sánh hiệu suất của họ với các đối thủ của họ. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường thuê ngoài việc quản lý các dữ liệu này, có nghĩa là họ không kiểm soát chúng.
Mất bí mật
Thương mại điện tử cung cấp nhiều cơ hội để kiếm lợi nhuận từ việc làm ăn gian dối. Việc đánh cắp và bán dữ liệu thẻ tín dụng và xóa tài khoản ngân hàng đã trở nên dễ dàng hơn với sự lan rộng của các lược đồ thương mại điện tử nói chung và thương mại di động nói riêng. Điều này thường xảy ra sau khi đột nhập vào hệ thống máy tính của công ty.
Phần mềm độc hại có thể được cài đặt trên thiết bị đầu cuối của nạn nhân bằng cách dụ họ nhấp vào liên kết hoặc tải tệp xuống thông qua các e-mail được làm ra cẩn thận, thường dựa trên kiến thức rất chuyên môn về cá nhân và công ty. Trong môi trường kinh doanh, phần mềm độc hại có thể được sử dụng để tìm kiếm tài khoản giao dịch trên tất cả các máy trong mạng và sau đó đưa ra hướng dẫn giao dịch tự động, nếu tài khoản bị chiếm dụng. Dữ liệu thu thập được về các giám đốc điều hành có thể được sử dụng để thao túng thị trường như bán khống cổ phiếu trước khi tấn công các công ty niêm yết.
Mất dịch vụ
Gián đoạn dịch vụ có thể được sử dụng để ngăn chặn các giao dịch thương mại kỹ thuật số bởi các cuộc tấn công vào máy chủ hoặc cơ sở hạ tầng mạng nào, ví dụ, đánh sập trang web của một công ty lớn.
Protocols for Secure Electronic Commerce và tác giả
Cuốn sách Các giao thức cho thương mại điện tử an toàn (Protocols for Secure Electronic Commerce) đã được tái bản 3 lần do CRC Press ấn hành. Lần đầu vào năm 2000, lần thứ hai vào năm 2004 và lần thứ ba vào năm 2016.
Tiến sĩ Mostafa Hashem Sherif là thành viên chính của đội ngũ kỹ thuật tại AT&T ở Middletown, New Jersey. Ông nhận bằng Cử nhân điện tử và truyền thông và bằng Thạc sĩ kỹ thuật điện tại Đại học Cairo, Ai Cập, lần lượt vào năm 1972 và 1975; và bằng Tiến sĩ kỹ thuật tại Đại học California, Los Angeles, năm 1980. Năm 1996, ông lấy bằng Thạc sĩ Khoa học quản lý công nghệ tại Học viện Công nghệ Stevens (Hoboken, New Jersey). Tiến sĩ Sherif là thành viên cấp cao của IEEE.
Ông là tác giả của các cuốn sách:
- Protocols for Secure Electronic Commerce, CRC Press, Boca Raton, FL, 2000, 2004. (Phiên bản tiếng Pháp của lần xuất bản thứ nhất viết cùng với A. Sehrouchni và được công bố bởi Eyrolles, Paris, France, dưới cái tên La Monnaie électronique)
- Managing Projects in Telecommunication Services, John Wiley & Sons, Hoboken, NJ, 2006.
- Paiements électroniques sécurisés, Presses polytechniques et universitaires romandes, Lausanne, Switzerland, 2007
Nội dung của cuốn sách gồm 16 chương, với các tiêu đề: Chương 1, Tổng quan về thương mại điện tử; Chương 2, Các hệ thống tiền và thanh toán; Chương 3, Các thuật toán và kiến trúc cho để đảm bảo an toàn; Chương 4, Thương mại Doanh nghiệp-tới-Doanh nghiệp; Chương 5, SSL/TLS; Chương 6, An toàn tầng giao vận mạng không dây; Chương 7, Giao thức SET; Chương 8, Thanh toán bằng thẻ sọc từ tính; Chương 9, Thanh toán an toàn với thẻ mạch tích hợp; Chương 10, Thanh toán di động; Chương 11, Micropayments; Chương 12, Paypal; Chương 13, Tiền kỹ thuật số; Chương 14, Bitcoin và tiền mật mã; Chương 15, Dematerialized Checks; Chương 16, Thương mại điện tử trong xã hội.
Để sử dụng trong học tập, các gợi ý trả lời cho các câu hỏi ôn tập cuối chương và bản trình bày PowerPoint có sẵn trên trang web của CRC.
Trần Duy Lai
